Haearn

Mae haearn yn fwyn hanfodol. Mae ffynonellau haearn da'n cynnwys iau, cig, ffa, cnau, ffrwythau sych (fel bricyll sych), grawn cyflawn (fel reis brown), grawnfwydydd brecwast cyfnerthedig, blawd ffa soia a'r rhan fwyaf o lysiau deiliog gwyrdd tywyll (fel berwr y dŵr a bresych cyrliog). Mae rhai pobl yn credu bod sbinaets yn ffynhonnell dda o haearn, ond mae'n cynnwys sylwedd sy'n ei gwneud hi’n anoddach i'r corff amsugno haearn ohono.

Er bod iau'n ffynhonnell dda o haearn, dylech osgoi ei fwyta os ydych chi'n feichiog oherwydd ei fod yn cynnwys llawer o fitamin A.

Faint sydd ei angen arnaf i?

Dylech allu gael yr holl haearn sydd ei angen arnoch o'ch deiet bob dydd, sef:

8.7 mg y diwrnod i ddynion
14.8 mg y diwrnod i fenywod

Gallai bwyta bwyd sy'n llawn fitamin C ar yr un pryd â bwyta bwyd sy'n cynnwys haearn o ffynonellau heblaw cig helpu'r corff i amsugno'r haearn. Felly gallech yfed sudd ffrwythau neu fwyta ffrwyth gyda'ch grawnfwyd brecwast cyfnerthedig, neu lysiau gyda'ch ffa, cnau neu reis.

Efallai y bydd angen i fenywod sy'n colli llawer o waed yn ystod eu misglwyf ystyried cymryd atchwanegiadau haearn. Cysylltwch â'ch meddyg teulu neu ddietegydd cofrestredig y gyda'r wladwriaeth am fwy o gyngor.

Beth mae'n ei wneud?

Mae haearn yn cyflawni nifer o swyddogaethau pwysig yn y corff. Er enghraifft, mae'n helpu i greu celloedd gwaed coch sy'n cludo ocsigen o gwmpas y corff.

Beth sy'n digwydd os ydw i'n cael gormod?

Mae sgil-effeithiau cymryd dognau uchel o haearn yn cynnwys rhwymedd, cyfog, chwydu a phoen bol.

Gall dognau mawr iawn o haearn ladd, yn enwedig os y'u cymerir gan blant, felly sicrhewch fod unrhyw atchwanegiadau haearn allan o gyrraedd plant bob amser.

Beth yw cyngor yr Asiantaeth Safonau Bwyd?

Dylai'r rhan fwyaf o bobl allu gael yr holl haearn sydd ei angen arnyn nhw trwy fwyta deiet amrywiol a chytbwys. Ond os byddwch chi'n penderfynu cymryd atchwanegiadau haearn, mae'n syniad da peidio â chymryd gormod gan y gallai hyn fod yn niweidiol.

Nid yw cymryd 17 mg neu lai o atchwanegiadau haearn y diwrnod yn debygol o achosi unrhyw niwed. Ond parhewch i gymryd dogn uwch os mai dyna'r cyngor meddygol a roddwyd i chi.