Brecwast

Mae llawer o bobl yn dweud nad ydyn nhw’n bwyta brecwast am nad oes amser ganddyn nhw neu am nad oes arnynt awydd brecwast. Ond mae bendant yn werth gwneud amser i gael brecwast. Mae’n siŵr dy fod wedi clywed mai ‘brecwast yw pryd pwysicaf y dydd'. Ac er bod pob un o'n prydau yn bwysig, mae nifer o resymau pam fod brecwast yn hanfodol.

Pam fod brecwast yn bwysig?

Pan wyt ti'n deffro, mae dy gorff wedi bod heb fwyd am oriau maith. Mae brecwast yn rhoi egni i ni i wynebu’r dydd, yn ogystal â rhai fitaminau a mwynau hanfodol. Gallai bwyta brecwast dy helpu di i reoli dy bwysau hefyd.

Mae yna rywfaint o dystiolaeth sy’n awgrymu bod oedolion a phlant sy’n bwyta brecwast yn rheolaidd yn llai tebygol o fod dros eu pwysau na phobl sy’n mynd heb frecwast.

Brecwast gartref

Os am ddechrau blasus ac iach i’r diwrnod, dylet ti fwyta bwydydd â starts fel bara neu rawnfwyd brecwast. Dyma rai syniadau ac awgrymiadau:

• Wrth ddewis grawnfwyd brecwast, ceisia ddewis un sy’n cynnwys grawn cyflawn a llai o halen a siwgr. Defnyddia laeth sgim neu hanner sgim, neu iogwrt braster isel (ond cofia nad yw llaeth sgim yn addas ar gyfer plant llai na 5 oed).


• Ceisia fwyta ychydig o ffrwythau – mae ffrwythau ffres, wedi’u rhewi, mewn tun neu ffrwythau wedi'u sychu yn cyfrif tuag at dy bum dogn o ffrwythau a llysiau y dydd. Rho ychydig o fanana ar dy dost, neu ychwanega ddarnau o afal, aeron neu ffrwythau sych at dy rawnfwyd.


• Cofia yfed rywfaint o sudd ffrwythau gyda dy frecwast – bydd hyn yn cyfrif fel un o dy ddognau o ffrwythau a llysiau, cyn belled â’i fod yn 100% sudd. Mae un gwydraid (150ml) o sudd ffrwythau y dydd yn cyfrif fel uchafswm o un dogn.


• Defnyddia fara gwenith cyflawn neu fara brown garw i wneud dy dost, gyda dim ond ychydig o sbred braster isel a jam neu farmalêd. Dewisa sbred sy’n uchel mewn braster aml-annirlawn neu fono-annirlawn (mathau o fraster annirlawn) yn lle sbred braster dirlawn, fel menyn. Gall cael braster annirlawn yn lle braster dirlawn helpu i leihau dy lefelau colesterol.


• Beth am roi cynnig ar smwddi? Os oes gen ti amser, gelli ei baratoi y noson gynt a’i storio yn yr oergell neu baratoi’r holl ffrwythau yn barod ar gyfer y bore. Defnyddia ffrwythau ffres fel banana a mefus a rhywfaint o laeth neu iogwrt braster isel. Gelli ychwanegu rhywfaint o rawnfwyd grawn cyflawn i gael rhagor o ffeibr, neu fricyll o dun gyda rhywfaint o sudd oren.


• Mae ceirch uwd yn rhad ac yn cynnwys llawer o fitaminau, mwynau a ffeibr. Defnyddia llaeth sgim, llaeth hanner sgim neu ddŵr yn dy uwd. Os wyt ti’n ychwanegu halen at dy uwd, ceisia newid yr arfer. Ychwanega rywfaint o fricyll sych neu fanana i gael mwy o flas.


• Yn hytrach na thost arferol, beth am dostio myffin grawn cyflawn neu dorth ffrwythau?


• Os oes gen ti fwy o amser, beth am gael wy wedi’i botsio a madarch ar dost? Mae'n bosibl ffrio'r madarch mewn padell gydag ychydig bach o olew llysiau.


• Os oes gen ti blant, ceisia fwyta brecwast gyda’ch gilydd. Bydd hyn yn helpu i’w hannog i fwyta brecwast.
• Pan fydd gen ti ddigon o amser, mae plant yn mwynhau gwneud eu brecwast eu hunain – gallet ti gadw gwahanol fathau o rawnfwyd yn y cwpwrdd iddyn nhw eu cymysgu. Ceisia gadw amrywiaeth o fwyd i’w rhoi ar ben y grawnfwyd, fel rhesins, cnau neu fanana sych.
• Gall brecwast wedi’i ffrio fod yn rhan o ddeiet cytbwys iach o bryd i’w gilydd – ond paid â’i fwyta’n rhy aml.

Brecwast ar frys

Os yw amser yn brin iawn yn y bore, does dim rhaid i ti fethu brecwast yn llwyr. Dyma rai awgrymiadau a fydd yn sicrhau dy fod yn dal i gael brecwast iach:

• Ceisia baratoi brecwast y noson gynt a’i roi yn yr oergell. Gallet ti wneud brechdan gaws gyda rholyn gwenith cyflawn, sbred braster isel a darn bach o gaws.
• Cadwa gyflenwad o fwydydd sy’n hawdd cario gyda thi ar dy ffordd allan yn y bore - afalau, gellyg, satswmas a bananas, pecynnau bach o gnau a ffrwythau sych, cartonau o sudd ffrwythau a thorth ffrwythau.
• Os wyt ti’n gweithio mewn swyddfa, cadwa focs o rawnfwyd cyflawn, bowlen a llwy yn y gwaith. Yna, dim ond prynu llaeth ar y ffordd sydd angen i ti ei wneud i fwynhau brecwast wrth dy ddesg.
• Ceisia wneud salad ffrwythau mawr i bwdin ar ôl dy bryd nos, yna gelli roi'r hyn sydd ar ôl mewn bocs plastig a mynd ag ef gyda thi yn y bore.
• Gall craceri a bisgedi mwsli fod yn gyfleus os wyt ti ar frys, ond cofia fod rhai’n cynnwys llawer o fraster, halen a/neu siwgr, felly cofia edrych ar y label cyn eu prynu.