Pan fo rhywun yn ordew, mae’n golygu eu bod wedi magu cymaint o bwysau, fe allai achosi niwed difrifol i’w hiechyd. Mae hyn yn cael ei achosi gan gyfuniad o fwyta gormod o galorïau a pheidio â gwneud digon o ymarfer corff.
Mae angen i bawb sicrhau eu bod yn cynnal pwysau iach. Mae lefelau gordewdra wedi treblu ym Mhrydain ers 1980, ac mae gordewdra ymhlith plant yn bryder iechyd enfawr.
Ar hyn o bryd, mae tua hanner y menywod, a thua dwy ran o dair o ddynion naill ai dros eu pwysau neu’n ordew.
Mae bod dros dy bwysau neu'n ordew yn cynyddu’r perygl o ddatblygu clefyd y galon, diabetes Math 2, pwysedd gwaed uchel ac osteoarthritis.
Mae gordewdra’n gyfrifol am tua 18 miliwn o ddyddiau absenoldeb salwch o’r gwaith a 30,000 o farwolaethau y flwyddyn, a hynny yn Lloegr yn unig (ffynhonnell: Y Swyddfa Archwilio Genedlaethol).
Sut ydw i’n gwybod os ydw i’n cario gormod o bwysau?
Mae'n bosibl defnyddio 'Mynegai Màs y Corff', neu’r BMI, i weld a wyt a ti'n cario gormod o bwysau neu’n ordew. I gyfrifo dy BMI, defnyddia ein cyfrifiannell BMI.
Mae'r gyfrifiannell yn cyfrifo dy BMI gan ddefnyddio’r hafaliad canlynol:
Dy bwysau mewn cilogramau (kg) wedi’i rannu â dy uchder mewn metrau (m) wedi’i sgwario
Felly, bydd gan ddyn sy’n pwyso 85kg ac sy’n 1.75m o daldra BMI o 28. Mae BMI sydd dros 25 yn cael ei ddiffinio fel 'cario gormod o bwysau', a BMI sy'n fwy na 30 yn cael ei gyfrif i fod yn ordew.
Er mwyn cynnal pwysau iach, mae’n bwysig cadw at ddeiet cytbwys.
Mae ymarfer corff yn dda nid yn unig o ran rheoli pwysau’r corff yn y tymor hir, ond hefyd o ran rheoli pa mor aml ti eisiau bwyd. Mae'n dda iawn i'r galon a’r gwaed ac yn helpu i atal clefyd cardiofasgwlaidd.
Os wyt ti am golli pwysau, mae’n bwysig peidio â mynd ar ‘ddeiet eithafol’ neu 'crash diet' ond, yn hytrach, newid y ffordd yr wyt ti'n bwyta a threfnu deiet newydd y mae'n bosibl cadw ato drwy’r amser (ac nid pan fyddi di'n ceisio colli pwysau yn unig).
Pan fyddi di'n mynd yn ôl i fwyta mwy o galorïau na sydd eu hangen arnat, byddi di'n magu pwysau eto.
Rho gynnig ar:
torri’r braster oddi ar gig
dewis cynhyrchion llaeth a chynhyrchion eraill braster isel
bwyta mwy o fwyd â starts yn hytrach na bwyd llawn braster
bwyta llai o fwydydd llawn siwgr
bwyta amrywiaeth ehangach o ffrwythau a llysiau (cofia fwyta o leiaf pum dogn bob dydd)
Weithiau, gall cyflyrau meddygol penodol a thriniaethau cyffuriau penodol achosi i ti fagu pwysau. Gofynna i dy feddyg teulu am gyngor os bydd dy bwysau’n cynyddu’n sydyn heb unrhyw reswm amlwg neu os wyt ti'n cymryd meddyginiaeth.
Cofia, i gael rhagor o gyngor am golli pwysau, siarada â dy feddyg teulu neu ddeietegydd.
Mae mwy o wybodaeth am sut i gysylltu â deietegwyr sy’n gweithio mewn meddygfeydd preifat ar gael ar wefan Dietitians Unlimited.
Efallai y byddai adroddiad y Swyddfa Archwilio Genedlaethol, sef Tackling Obesity in England hefyd o ddiddordeb i ti. I gael copi o’r cyhoeddiad hwn neu unrhyw gyhoeddiad arall gan y Llywodraeth, cysyllta â’r Llyfrfa.
Beth yw dy BMI? Rho gynnig ar ein Cyfrifiannell BMI i gael gweld!
Oeddet ti'n gwybod os ydym ni'n parhau i fyw fel ag yr ydym ni heddiw, bydd naw o bob 10 o'n plant yn tyfu i fyny i fod â lefelau peryg iawn o fraster yn eu cyrff? Bydd hyn yn eu rhoi mewn mwy o berygl o ddatblygu clefydau difrifol iawn megis clefyd coronaidd y galon, canser a diabetes yn hwyrach yn eu bywydau.
Mae Newid am Oes neu 'Change4Life' yn gynllun cenedlaethol sydd â'r nod o helpu pawb, ond yn arbennig ein plant, i fwyta'n well, i symud mwy ac i fyw'n hirach. Felly os nad yw dy deulu wedi cofrestru â 'Newid am Oes' eto, beth am wneud hynny heddiw? Mae'r cynllun yn cynnig cyngor ac awgrymiadau i dy helpu i wneud yn siŵr fod dy blant yn bwyta’n iach ac yn gwneud digon o ymarfer corff.
Pan fo rhywun yn ordew, mae’n golygu eu bod wedi magu cymaint o bwysau, fe allai achosi niwed difrifol i’w hiechyd. Mae hyn yn cael ei achosi gan gyfuniad o fwyta gormod o galorïau a pheidio â gwneud digon o ymarfer corff.
Mae angen i bawb sicrhau eu bod yn cynnal pwysau iach. Mae lefelau gordewdra wedi treblu ym Mhrydain ers 1980, ac mae gordewdra ymhlith plant yn bryder iechyd enfawr. 
Mae'n bosibl defnyddio 'Mynegai Màs y Corff', neu’r BMI, i weld a wyt a ti'n cario gormod o bwysau neu’n ordew. I gyfrifo dy BMI, defnyddia ein cyfrifiannell BMI.
Er mwyn cynnal pwysau iach, mae’n bwysig cadw at ddeiet cytbwys.
Cer i wefan 'Dietitians Unlimited'
Oeddet ti'n gwybod os ydym ni'n parhau i fyw fel ag yr ydym ni heddiw, bydd naw o bob 10 o'n plant yn tyfu i fyny i fod â lefelau peryg iawn o fraster yn eu cyrff? Bydd hyn yn eu rhoi mewn mwy o berygl o ddatblygu clefydau difrifol iawn megis clefyd coronaidd y galon, canser a diabetes yn hwyrach yn eu bywydau.