Rwy’n ymwybodol bod angen i mi fwyta mwy o bysgod gan eu bod yn iach – a yw sgampi yn cyfrif?

Gall sgampi fod yn ddewis iach. Mae sgampi (fel pysgod cregyn eraill) yn ffynhonnell dda o faethynnau megis calsiwm, ïodin a phrotein felly mae’n hawdd eu cynnwys yn rhan o ddeiet iach.

Cimwch bach yw scampi mewn gwirioendd, a elwir hefyd yn ‘langoustine’ neu 'cimwch Norwy'.

Fodd bynnag, y pryd y mae’r rhan fwyaf ohonom yn ei adnabod fel sgampi yw cynffonau langoustine sy’n aml yn cael eu ffrio’n ddwfn mewn cytew neu eu pobi mewn briwsion bara. Gall hyn wneud y sgampi yn uchel mewn braster a halen. Gall dogn 150g o sgampi wedi'i bobi mewn briwsion bara gynnwys tua 20.4g o fraster a tua 2.5g o halen (sef dros draean o'r uchafswm o halen y dylem ei fwyta mewn diwrnod) felly mae’n well mwynhau’r rhain fel trît o bryd i’w gilydd.

Gall lefel y braster a’r halen amrywio eithaf tipyn gan ddibynnu ar y rysáit neu’r brand felly mae’n bwysig darllen y label i ddewis opsiwn iachach er mwyn i ti allu cymharu cynhyrchion tebyg.

Ffordd arall o’i wneud hyd yn oed yn iachach yw paratoi dy sgampi dy hun, ac os yw ‘langoustines’ yn anodd cael gafael arnynt o gwmpas dy ardal di, mae hi wastad yn bosibl defnyddio pysgodyn arall. Mae’n bosibl i ti eu gwneud yn iachach drwy eu pobi yn hytrach na’u ffrio, gan ddefnyddio llwy de fach o olew annirlawn fel olew olewydd, olew blodyn yr haul neu olew hadau rêp a defnyddio briwsion bara yn hytrach na chytew.

Mae hefyd yn bosibl lleihau lefel yr halen drwy beidio ag ychwanegu halen at dy friwsion bara. Beth am eu gweini gyda salad mawr ffres a thaten bob?

A oes unrhyw ffynonellau llysieuol o'r asidau brasterog omega 3 a geir mewn pysgod?

Ceir asidau brasterog omega 3 cadwyn fer mewn rhai mathau o olewau llysiau, fel olew had llin, olew cneuen Ffrengig ac olew had rêp, ond nid ydynt yr un math â'r asidau brasterog a geir mewn pysgod olewog.

Mae pysgod olewog yn cynnwys asidau brasterog omega 3 cadwyn hir. Mae tystiolaeth yn dangos fod yr asidau brasterog omega 3 cadwyn hir mewn pysgod yn helpu i ddiogelu rhag clefyd coronaidd y galon.

Er y gall ein cyrff ddefnyddio asidau brasterog omega 3 cadwyn fer i wneud rhai cadwyn hir, mae'r broses hon yn gyfyngedig iawn ac mae tystiolaeth yn awgrymu efallai nad oes gan asidau brasterog omega 3 cadwyn fer yr un manteision â'r rheini mewn pysgod olewog o ran diogelu rhag peryglon clefyd y galon.

Mae asidau brasterog omega 3 cadwyn hir i’w cael mewn algae morol. Fodd bynnag, nid yw effeithiau algae ar glefyd y galon wedi cael eu hastudio'n ddigon manwl i lunio unrhyw gasgliadau.

Os wyt ti’n bwyta deiet llysieuol, mae hi dal yn bosibl gofalu am dy galon drwy fwyta o leiaf pum dogn o ffrwythau a llysiau amrywiol bob dydd, gan geisio bwyta llai o fwyd sy'n cynnwys llawer o fraster dirlawn a chadw llygad ar faint o halen yr wyt ti’n ei fwyta.

A yw hi’n ddiogel i fwyta Crydd yr Afon Fietnameaidd (Vietnamese River Cobbler)?

Efallai dy fod di’n poeni am fwyta’r pysgodyn hwn gan dy fod wedi darllen straeon negyddol amdano ar y rhyngrwyd. Ond byddi di’n falch o wybod ei bod hi’n ofynnol yn ôl y gyfraith bod y pysgodyn hwn, fel bob pysgodyn arall sy’n cael ei fewnforio i’r wlad, mor ddiogel i’w fwyta â physgod o Brydain.

Rhywogaeth o Pangasius yw Crydd yr Afon Fietnameaidd ac fe’i gelwir hefyd yn Panga, Pangas neu Basa. Weithiau, fe weli di’r enw Morflaidd yn cael ei ychwanegu ar y diwedd.

Mae Fietnam, sef y wlad y mae’r pysgodyn yn tarddu ohoni, yn un o’r gwledydd sydd wedi’i hawdurdodi i allforio pysgod i’r wlad hon a gweddill yr Undeb Ewropeaidd (UE). Er mwyn cael eu hawdurdodi, mae arolygwyr y Comisiwn Ewropeaidd yn ymweld â Fietnam i wirio bod y safonau hylendid yn cyfateb i’r rhai sy’n ofynnol gan yr UE. Bydd y pysgod yn cael eu gwirio wrth ddod i mewn i’r DU hefyd.

Fodd bynnag, os oes gen ti unrhyw bryderon am hylendid neu ddiogelwch y pysgodyn hwn, neu unrhyw bysgodyn arall yr wyt ti wedi’i brynu neu sy’n cael ei weini, cysyllta â swyddog iechyd yr amgylchedd sy’n gyfrifol am orfodi cyfraith bwyd yn y lle y gwnest ti brynu neu gael y pysgodyn.

Bydd y swyddog hwn yn gallu mynd i’r afael â’r mater gyda’r manwerthwr a lansio ymchwiliad, os yn briodol, i wneud yn siŵr bod y gweithdrefnau hylendid bwyd a’r gwiriadau priodol yn cael eu cynnal.

Rwyf wedi clywed y dylai merched sy’n feichiog ac yn bwydo ar y fron osgoi rhai mathau o bysgod. Pam?

Gallwch fwyta’r rhan fwyaf o fathau o bysgod pan ydych yn feichiog neu’n bwydo ar y fron. Mae bwyta pysgod yn dda i’ch iechyd ac i ddatblygiad eich babi. Ond dylech osgoi rhai mathau o bysgod a chyfyngu ar faint yr ydych yn ei fwyta o rai mathau eraill.

Pan ydych yn feichiog neu’n cynllunio beichiogrwydd, ni ddylech fwyta siarc, cleddbysgod neu farlyn. Dylech hefyd gyfyngu ar faint o diwna yr ydych yn ei fwyta i ddim mwy na dwy stêc o diwna yr wythnos (sy’n pwyso tua 140g wedi’u coginio, neu 170g yn amrwd) neu bedwar tun maint canolig o diwna yr wythnos (gyda’r tun yn pwyso tua 140g ar ôl ei ddraenio).

Y rheswm am hyn yw fod pysgod o’r fath yn cynnwys mwy o fercwri na mathau eraill o bysgod. Nid yw faint o fercwri a gawn o fwyd yn niweidiol i’r mwyafrif o bobl, ond os cymrwch i mewn lefelau uchel o fercwri pan ydych yn feichiog, gall hyn effeithio datblygiad system nerfol eich babi. Pan ydych yn bwydo ar y fron, nid oes raid i chi osgoi siarc, cleddbysgod neu farlyn, na chyfyngu ar faint o diwna tun yr ydych yn ei fwyta.

Yn gyffredinol, pan ydych yn feichiog, dylech osgoi cael mwy na dau ddogn o bysgod seimllyd yr wythnos, fel samwn, brithyll, macrell a phennog, oherwydd y gallant gynnwys llygrwyr fel deuocsinau a biffenyliaid polyclorinedig (PCBs).

Cofiwch fod tiwna ffres yn bysgodyn seimllyd, felly os bwytewch ddwy stêc o diwna ffres mewn un wythnos, ni ddylech fwyta unrhyw bysgod seimllyd eraill yr wythnos honno. Nid yw tiwna mewn tun yn cyfrif fel pysgodyn seimllyd, felly gallwch fwyta hwn yn ogystal â’r uchafswm o ddau ddogn o bysgod seimllyd (os nad yw’n diwna ffres neu’n gleddbysgod). Ond cofiwch beidio â bwyta mwy na phedwar tun canolig eu maint o diwna tun yr wythnos pan ydych yn feichiog neu’n ceisio beichiogi.

Nid oes angen cyfyngu ar faint o bysgod gwyn yr ydych yn eu bwyta pan ydych yn feichiog neu’n bwydo ar y fron, ar wahân i siarc a marlyn.

Rwyf wedi darllen bod eogiaid yn cael eu bwydo â rhywbeth i wneud eu cig yn fwy coch. Beth yw hwn, ac a yw'n ddiogel?

Er mwyn cael mwy o liw ar bysgod, ychwanegir yr adchwanegyn canthacsanthin (E161g) at fwyd pysgod eog a brithyll a ffermir.

Mae canthacsanthin ar gael yn naturiol ac yn perthyn i grŵp o sylweddau o'r enw carotenoidau. Mae'r sylweddau hyn yn perthyn i beta caroten, y pigment coch/oren sy'n bresennol mewn moron; ac mae beta caroten ei hun yn perthyn i fitamin A. Gellir defnyddio canthacsanthin mewn bwyd brithyll, eog a dofednod (i ychwanegu lliw at felynwy).

Ym 1999, ystyriodd Pwyllgor Cynghori ar Fwyd a Phwyllgor Gwenwyndra Cemegau mewn Bwyd, Cynhyrchion Defnyddwyr a'r Amgylchedd y DU y defnydd o ganthacsanthin mewn bwydydd anifeiliaid gan gytuno nad oedd y defnydd hwn o'r sylwedd yn codi unrhyw bryderon diogelwch bwyd.

Yn ei gyfarfod ym mis Rhagfyr 2001, ystyriodd Pwyllgor Sefydlog y Comisiwn Ewropeaidd ar Fwyd a ddylid cynnwys cynhwysion a ddefnyddir mewn bwyd anifeiliaid i liwio'r cynnyrch terfynol ar labeli bwyd. Cefnogodd mwyafrif yr Aelod-wladwriaethau, yn cynnwys y DU, y safbwynt y dylai hyn fod yn ofynnol ac mae'r Comisiwn wedi cytuno i sefydlu grŵp arbenigol i drafod y materion yn fwy manwl.

Mae rheolau newydd a gyflwynwyd ledled Ewrop ar 1 Ionawr 2002 yn ei gwneud hi’n ofynnol i labelu rhai pysgod a chynhyrchion pysgod, yn cynnwys eog, gyda gwybodaeth am y dull cynhyrchu (e.e. a yw'r pysgodyn wedi cael ei ddal yn y môr neu mewn dyfroedd mewndirol, neu wedi'i ffermio) a'r ardal lle cawsant eu dal.

Faint o brotein sydd ei angen arna i bob dydd?

Mae protein yn hollbwysig i’r corff dyfu a gwella ei hun, a dylai 15% o’r calorïau yr ydym ni’n eu bwyta bob dydd ddod o brotein. Rwyt ti’n debygol o fod yn cael digon o brotein os wyt ti'n bwyta deiet cytbwys.

Mae dynion angen oddeutu 44 i 55g o brotein y dydd ac mae menywod angen oddeutu 36 i 45g o brotein y dydd.

Mae plant hefyd angen digon o brotein i’w helpu i dyfu, ac mae faint maen nhw ei angen yn dibynnu ar eu pwysau. Fel canllaw cyffredinol:

• mae plant 4 i 6 oed angen oddeutu 15 i 20g o brotein y dydd
• mae plant 7 i 10 oed angen oddeutu 23 i 28g o brotein y dydd

Mae’r rhan fwyaf o blant yn y DU yn cael mwy o brotein na’r hyn sydd ei angen arnyn nhw.

Mae’r bwydydd canlynol yn ffynonellau da o brotein:

• dofednod (mae darn cyffredin o frest cyw iâr wedi’i rostio yn cynnwys 27g o brotein)
• cig heb lawer o fraster (mae dogn cyffredin o saws bolognese yn cynnwys 28g o brotein)
• pysgod (mae tun bach o diwna a dogn cyffredin o ffiled penfras wedi’i botsio yn cynnwys 24g o brotein yr un)
• caws (mae brechdan gaws gyffredin ar fara gwyn yn cynnwys tua 17g o brotein)
• wyau (mae wy iâr maint cyffredin wedi’i ferwi’n cynnwys tua 6g o brotein)
• llaeth (mae gwydraid 150ml o laeth hanner sgim yn cynnwys tua 5g o brotein)
• codlysiau (mae tair llwy fwrdd o gorbys coch wedi’u berwi’n cynnwys tua 9g o brotein)
• tofu (mae 100g o tofu yn cynnwys tua 23.5g o brotein)
• bara (mae tafell o fara cyflawn yn cynnwys tua 3g o brotein)

Cofia dy fod angen deiet iach a chytbwys sy’n cynnwys:

• prydau sy’n seiliedig ar fwydydd â starts, fel bara, reis, pasta a thatws – dylai dy ddeiet gynnwys tua thraean o’r bwydydd hyn
• llawer o ffrwythau a llysiau, hefyd yn cyfrif am tua thraean o’th ddeiet – ceisia fwyta o leiaf pum dogn o amrywiaeth o ffrwythau a llysiau bob dydd
• rhywfaint o gig, pysgod, wyau neu godlysiau
• rhywfaint o laeth a chynhyrchion llaeth, fel iogwrt a chaws, gan ddewis opsiwn braster is os yw hynny’n bosibl

Gall fod yn anoddach i lysieuwyr, a figaniaid yn enwedig, gael digon o brotein. Felly os wyt ti'n llysieuwr, ceisia fwyta cymysgedd o fwydydd sy’n cynnwys llawer o brotein bob dydd, a dewisa fathau amrywiol. Er enghraifft, gelli fwyta:

• codlysiau, fel corbys, ffa a ffacbys
• cnau a hadau
• wyau
• cynhyrchion soia, fel tofu, miso a diodydd soia
• mycoprotein, a werthir fel Quorn^TM
• proteinau gwenith, fel grawnfwydydd, bara, reis ac indrawn
• llaeth a chynhyrchion llaeth

Pam ddylai menywod gyfyngu ar faint o bysgod olewog maen nhw'n ei fwyta nawr os ydyn nhw'n credu y byddan nhw'n cael babi rhyw ddydd?

Gall pysgod olewog, fel eog, brithyll, macrell, penwaig, llysywen a silod mân, gynnwys llygryddion o'r enw diocsinau a PCBs (biffenylau polyclorinedig). Gall y rhain gronni yn ein cyrff dros gyfnod hir o amser.

Ni ddylai menywod fwyta mwy na dau ddogn o bysgod olewog yr wythnos, os ydyn nhw'n credu y byddan nhw'n cael babi rhyw ddydd. Mae hyn er mwyn atal lefelau uchel o ddiocsinau y PCBs rhag casglu yn eu cyrff, gan y gallai'r rhain amharu ar ddatblygiad y babi os bydd y fenyw'n beichiogi yn y dyfodol. Os bydd menyw'n newid ei deiet pan mae'n feichiog, neu pan mae'n dechrau ceisio beichiogi, ni fydd hyn yn newid lefelau'r diocsinau a'r PCBs sydd yn ei chorff eisoes.

Mae pysgod yn ffynhonnell brotein wych ac yn cynnwys fitaminau a mwynau hanfodol, felly mae'n dal i fod yn bwysig i fenywod fwyta digon o bysgod, cyn belled nad ydyn nhw'n bwyta gormod o bysgod olewog.

Gall menywod nad ydyn nhw'n mynd i gael plant fwyta hyd at bedwar dogn o bysgod olewog yr wythnos. Gall dynion a bechgyn fwyta hyd at bedwar dogn hefyd. 140g yw dogn.

Mae arolygon diweddar wedi dangos y gallai rhai mathau eraill o bysgod a chrancod gynnwys lefelau tebyg o ddiocsinau a PCBs i bysgod olewog. Merfog, torbwt, lleden Ffrengig, morgi a draenog y môr yw'r pysgod hyn.

Dylai unrhyw un sy'n bwyta llawer o bysgod yn rheolaidd ystyried dewis amrywiaeth ehangach - bwyta llai o grancod a'r pum rhywogaeth uchod, a mwy sy'n cynnwys lefelau is o lygryddion, fel snaper coch, corbenfras, celog neu gegddu.

A yw sardinau a phenwaig Mair tun yn cynnwys llawer o asidau brasterog omega 3, ac a yw penwaig Mair yn cynnwys mwy na sardinau?

Mae sardinau a phenwaig Mair yn bysgod olewog, felly maen nhw'n ffynonellau da o asidau brasterog omega 3, sy'n gallu helpu i atal clefyd y galon.

Mae penwaig Mair a sardinau'n bysgod bach yn nheulu'r penwaig. Gan mae'r un pysgodyn ydyn nhw yn y bôn, mae ganddyn nhw gynnwys omega 3 tebyg.

Nid yw'r broses dunio'n lleihau faint o omega 3 sydd mewn sardinau na phenwaig Mair, felly mae sardinau a phenwaig Mair tun a ffres yn cyfrif fel pysgod olewog. Nid yw tiwna tun yn cyfrif fel pysgod olewog gan fod y rhan fwyaf o'i olewau yn cael eu colli yn ystod y broses dunio.

Mae'n dweud ar duniau rhai mathau o sardinau a phenwaig Mair eu bod yn cynnwys asidau brasterog omega 3. Ond bydd pob math o sardinau a phenwaig Mair tun yn cynnwys omega 3, p'un ai yw dweud hynny ar y tun ai peidio.

Mae byrbryd o sardinau neu benwaig Mair ar dost yn ffordd gyflym a hawdd i fwyta pryd o bysgod olewog.

Dylai pob un ohonom ni fwyta dau ddogn o bysgod yr wythnos, yn cynnwys un dogn o bysgod olewog. Ni ddylai merched a menywod a allai gael babi rhyw ddydd, a menywod sy'n feichiog neu'n bwydo ar y fron fwyta mwy na dau ddogn o bysgod olewog yr wythnos. Gall menywod eraill, bechgyn a dynion fwyta hyd at bedwar dogn yr wythnos.

A yw pysgod tun, fel tiwna ac eog, yn cyfrif fel pysgod olewog?

Mae eog, sardinau, macrell, brithyll a phenwaig Mair tun a ffres yn cyfrif fel pysgod olewog. Mae hyn am nad yw'r broses dunio'n lleihau cynnwys braster y pysgod yn sylweddol.

Mae tiwna ffres yn bysgodyn olewog sy’n cynnwys llawer o asidau brasterog. Ond mae'r asidau brasterog hyn yn gostwng i lefelau tebyg i bysgod gwyn wrth eu tunio. Felly, er bod tiwna tun yn ddewis iachus i'r rhan fwyaf o bobl, nid yw'n cyfrif fel pysgod olewog.

Dylai pob un ohonom ni fwyta dau ddogn o bysgod yr wythnos, yn cynnwys un dogn o bysgod olewog. Ni ddylai merched a menywod a allai gael babi rhyw ddydd, a menywod sy'n feichiog neu'n bwydo ar y fron fwyta mwy na dau ddogn o bysgod olewog yr wythnos. Gall menywod eraill, bechgyn a dynion fwyta hyd at bedwar dogn yr wythnos.

Gall pobl fwyta cymaint o diwna tun ag y maen nhw'n dymuno, ac eithrio menywod sy'n feichiog neu sy'n bwriadu beichiogi yn ystod y flwyddyn nesaf. Ni ddylai menywod hyn fwyta mwy na phedwar tun maint canolig o diwna yr wythnos (sy'n pwyso tua 140g y tun ar ôl eu draenio), neu ddwy stêc diwna (sy'n pwyso tua 140g ar ôl eu coginio neu 170g yn amrwd).

Os yw pysgodyn wedi cael ei ffermio, oes rhaid dweud hynny ar y label?

Mae’n rhaid i’r label ar bysgodyn wedi’i becynnu ymlaen llaw ddangos sut y cafodd ei gynhyrchu, er enghraifft, 'wedi’i ffermio' (farmed), 'wedi’i amaethu' (cultivated) , 'wedi’i ddal' (caught), neu 'wedi’i ddal mewn dŵr ffres' (caught in fresh water). Dylai’r label hefyd nodi:

• enw’r pysgodyn (yn unol â’r rheolau ynglŷn â pha rywogaethau y gellir eu gwerthu o dan enwau penodol)
• ardal y daliad, er enghraifft, 'gogledd-orllewin Môr Iwerydd' (north-west Atlantic)

Nid oes rhaid i’r label ddangos y dull cynhyrchu os yw’n amlwg o’r enw ac ardal y daliad bod y pysgodyn wedi cael ei ddal yn y môr, er enghraifft, ‘Eog yr Iwerydd' (Atlantic salmon).

Pan fo pysgodyn yn cael ei werthu’n rhydd ar gownter pysgod, mae’r un rheolau’n berthnasol. Ar y cyfan, dangosir y wybodaeth ar arwydd yn ymyl y pysgodyn.

A yw ciperiaid yn bysgod olewog?

Penwaig sydd wedi’u rhannu, eu diberfeddu, eu halltu a'u cochi yw ciperiaid. A chan fod penwaig yn bysgod olewog, mae ciperiaid yn bysgod olewog hefyd.

Mae ciperiaid yn cael eu cochi mewn odyn ar dymheredd sy'n ddigon isel i osgoi coginio'r cnawd (is na 33°C). Felly, coginiwch giperiaid tan eu bod yn chwilboeth drwyddyn nhw cyn i chi eu bwyta bob amser.

Dylai pob un ohonom ni geisio bwyta o leiaf dau ddogn o bysgod yr wythnos, yn cynnwys un dogn o bysgod olewog fel penwaig, sardinau, macrell, brithyll ac eog (ffres neu mewn tun). Mae pysgod yn ffynhonnell brotein wych ac yn cynnwys fitaminau a mwynau hanfodol. Mae pysgod olewog yn llawn asidau brasterog omega 3, sy'n gallu atal clefyd y galon.

Yn draddodiadol, gweinir ciperiaid, wedi'u pobi neu eu grilio, i frecwast. Ond gallech eu bwyta gyda bara a salad gwyrdd i ginio neu swper hefyd.

A allwch chi ail-rewi corgimychiaid sydd wedi'u dadrewi?

Mae'n well osgoi dadrewi ac ail-rewi corgimychiaid. Pan fyddwch chi'n dadrewi bwyd, mae siawns y gallai rhywbeth fynd o'i le a fyddai'n caniatáu i facteria gwenwyn bwyd dyfu a lluosi.

Mae corgimychiaid yn hynod ddarfodus ac yn tueddu i bara am gyfnod byr iawn ar ôl eu dadrewi. Dyma pam mae'n arbennig o bwysig dilyn unrhyw gyfarwyddiadau dadrewi neu storio ar y label.

Pan fyddwch chi'n prynu corgimychiaid o archfarchnad neu gan werthwr pysgod, efallai eu bod wedi cael eu rhewi o'r blaen, hyd yn oed os nad ydyn nhw wedi rhewi pan fyddwch chi'n eu prynu. Edrychwch ar y label neu gofynnwch i'r unigolyn sy'n eich gweini os nad ydych chi'n siŵr. Ni ddylech chi rewi corgimychiaid sydd wedi'u dadrewi eisoes.

Dylech ddadrewi corgimychiaid yn yr oergell gan eu cadw oddi wrth fwydydd eraill, a’u defnyddio'n gyflym. Pan fyddwch chi'n coginio neu'n ail-goginio corgimychiaid, dylech sicrhau bob amser eu bod yn chwilboeth drwyddyn nhw.

Beth yw’r gwahaniaeth rhwng atchwanegiadau olew pysgod ac atchwanegiadau olew iau/afu pysgod? A gaf i eu cymryd yn ystod beichiogrwydd?

Mae dau brif fath o atchwanegiadau olew pysgod ar gael - y rhai sy’n cael eu gwneud o iau’r pysgodyn a’r rhai sy’n cael eu gwneud o gorff y pysgodyn. Dylid osgoi olewau iau pysgod, megis olew iau penfras pan wyt ti’n feichiog neu’n ceisio beichiogi. Rydym yn dweud hyn gan fod olew iau pysgod yn cynnwys llawer o fitamin A, fel y mae iau a chynhyrchion iau megis pâtè iau. Os wyt ti’n cael gormod o fitamin A, gallai lefelau gronni yn dy gorff a gall hyn niweidio babanod heb eu geni. Nid yw atchwanegiadau olew pysgod sydd wedi’u gwneud o gorff y pysgodyn yn cynnwys lefelau uchel o fitamin A. Fodd bynnag mae’n well bwyta pysgod na chymryd atchwanegiadau olew pysgod, gan fod pysgod yn ffynhonnell wych o faethynnau eraill sy’n dda i dy iechyd ac i ddatblygiad dy fabi yn ogystal ag asidau brasterog omega 3 cadwyn hir.

Os wyt ti’n poeni am darddiad olew pysgod mewn atchwanegiad, cofia gysylltu â’r gwneuthurwr.

Mae pobl fel arfer yn cymryd atchwanegiadau olew pysgod i fanteisio ar yr asidau brasterog omega 3 cadwyn hir sydd ynddynt. Gall yr asidau brasterog hyn helpu i amddiffyn rhag clefyd y galon. Mae rhai pobl yn credu y gall cymryd asidau brasterog omega 3 ychwanegol yn ystod beichiogrwydd gynorthwyo datblygiad gwybyddol babanod heb eu geni. Ond, ar hyn o bryd, nid oes digon o dystiolaeth ar gael i ddod i unrhyw gasgliad pendant.

Gall gwybod pa atchwanegiadau bwyd i’w cymryd yn ystod beichiogrwydd a’r rhai y dylet eu hosgoi fod yn ddryslyd. Tra dylet gael y rhan fwyaf o’r maethynnau sydd eu hangen arnat o fwyta deiet iach a chytbwys, caiff rhai atchwanegiadau fitamin neu fwynau eu hargymell yn ystod beichiogrwydd. Mae’r rhain yn cynnwys asid ffolig (400 microgram y dydd), o’r adeg yr wyt ti’n beichiogi tan wythnos 12 y beichiogrwydd, a fitamin D (10 microgram y dydd).

Rwyf wedi darllen am fanteision bwyta pysgod olewog ac yn poeni ‘mod i ddim yn cael digon. Fel arfer rwy’n mwynhau pysgod, ond nawr mod i’n feichiog mae pysgod yn gwneud i mi deimlo’n sâl.

Dylen ni geisio bwyta o leiaf dau ddogn o bysgod yr wythnos, gan gynnwys un dogn o bysgod olewog, fel rhan o ddeiet cytbwys ac iach. Mae pysgod olewog, fel eog, brithyll a macrell yn cynnwys mwy o asidau brasterog omega 3 cadwyn hir na physgod gwyn a gall yr asidau brasterog hyn helpu i amddiffyn rhag clefyd y galon. Ond yn gyffredinol dylet osgoi bwyta mwy na dau ddogn o bysgod olewog yr wythnos, gan eu bod yn gallu cynnwys llygryddion o’r enw diocsinau a PCBs (biffenylau polyclorinedig).

Mae hi’n bwysig cofio na ddylet fwyta siarc, cleddbysgodyn na marlyn pan fyddi’n feichiog neu’n ceisio beichiogi gan fod y mathau hyn o bysgod yn cynnwys lefelau cymharol uchel o fercwri. Hefyd, ni ddylet fwyta mwy na dwy stecen diwna (yn pwyso tua 140g ar ôl eu coginio neu 170g yn amrwd) neu bedwar tun maint canolig o diwna (gyda phwysau ar ôl ei ddraenio o tua 140g y tun) yr wythnos.

Os wyt yn teimlo’n sâl, dylet geisio bwyta pysgod ar adeg pan fyddi’n teimlo’n well, neu geisio ei guddio mewn prydau eraill. Mae’n helpu os gall rhywun arall baratoi a choginio’r bwyd i ti! Gall bwyta prydau bach o fwyd yn aml, yn hytrach na phrydau mawr, ac yfed digon o hylifau helpu i wella’r teimlad cyfoglyd hefyd. Y newyddion da yw bod y teimlad hwn yn diflannu o gwmpas wythnos 12 neu wythnos 14 y beichiogrwydd.

A all wystrys achosi gwenwyn bwyd?

Mae wystrys yn llawn maeth - maent yn cynnwys mwynau fel calsiwm a haearn, a fitaminau - ac maent yn isel mewn colesterol hefyd. Wrth gwrs, mae wystrys hefyd yn enwog am eu nodweddion affrodisaidd honedig, ac efallai mai dyma pam y mae llawer ohonynt yn cael eu bwyta ar Ddiwrnod Santes Dwynwen.

Ond gallai bwyta wystrys amrwd achosi gwenwyn bwyd neu hepatitis. Mae wystrys yn hidlo llawer iawn o ddŵr i gael eu bwyd a gallai unrhyw facteria a firysau a allai fod yn y dŵr gasglu yn yr wystrys.

Os wyt ti'n poeni am hyn, gelli goginio dy wystrys - mi fyddan nhw'n dal i flasu'n hyfryd. Nid oes rheswm i feddwl chwaith y bydd eu coginio'n lleihau unrhyw nodweddion affrodisaidd!

Os wyt ti am fwyta wystrys yn ddiogel, dilyna'r cyngor hwn:

• Dewis – Mae cregyn wystrys ffres wedi cau'n dynn. Paid â dewis unrhyw wystrys os yw'r cregyn ar agor ac nad ydynt yn cau pan wyt ti'n eu taro'n ysgafn.
• Oeri - Gellir cadw wystrys yn yr oergell am hyd at wythnos. Tafla unrhyw wystrys os nad yw eu cregyn wedi cau'n dynn, gan fod hyn yn golygu eu bod wedi marw neu eu bod ar fin marw. Storia'r wystrys gan roi ochr siâp cwpan y gragen i wynebu am i lawr a'r ochr fwy gwastad i wynebu am i fyny. Rho nhw ar blât a'u gorchuddio gyda chlwtyn llaith glân. Pan fyddi di'n barod i'w defnyddio, cer ati i'w rinsio mewn dŵr oer gyntaf.
• Rhewi - Gellir cadw wystrys mewn rhewgell am hyd at dri mis. Gan fod eu rhewi'n eu lladd, byddan nhw’n haws i'w hagor na rhai ffres. Cyn eu rhewi, cofia eu golchi nhw'n drylwyr, eu sgwrio a thaflu unrhyw rai nad ydynt wedi cau'n dynn. Mae'n bwysig dy fod yn eu bwyta cyn gynted â phosibl ar ôl eu dadmer a'u coginio.
• Coginio – Os wyt ti'n dewis coginio dy wystrys, mae sawl ffordd o wneud hyn, ond grilio yw un o'r rhai symlaf. Cynhesa'r gril am ddeng munud. Gofala bod yr wystrys wedi cau'n dynn ac yna'u hagor yn ofalus a'u gosod yn eu hanner cragen gyda'r ochr agored yn wynebu i fyny, ar ddarn o ffoil. Rho ychydig bach o fenyn neu olew olewydd arnynt a'u grilio am ddau funud.

A fydd bwyta pysgod sy'n cynnwys mwydod yn niweidio fy iechyd?

Pan fydd pysgodyn yn cael ei goginio'n drylwyr, fel ei fod yn chwilboeth yr holl ffordd drwyddo, bydd unrhyw fwydod yn y pysgodyn yn cael eu lladd. Ni ddylai bwyta pysgod sydd â mwydyn marw ynddo achosi unrhyw niwed i chi. Gall bwyta pysgod sydd â mwydod byw ynddyn nhw achosi llid yn y stumog neu'r coluddyn bach. Mae achosion o hyn yn brin iawn yn y DU ond fe all arwain at salwch difrifol.

Mae rhewi pysgod amrwd yn lladd mwydod. Os yw siop neu fwyty'n prynu pysgod gan brosesydd pysgod i'w bwyta'n amrwd neu bron yn amrwd (sushi neu benwaig amrwd er enghraifft) mae'n rhaid ei fod wedi'i rewi ar dymheredd o -20°C am 24 awr o leiaf.

Os yw siop neu fwyty'n paratoi ei sushi ei hun ar y safle, neu'n derbyn pysgod sydd wedi’u dal yn ffres gan gwmni pysgota, efallai na fydd y pysgod wedi'u rhewi. Gofynnwch i'r staff os byddwch chi'n poeni am hyn.